Risico's
Om de risico’s van de gemeente Nissewaard in kaart te brengen, zijn in samenwerking met de eenheden de risico’s geïnventariseerd met behulp van de webapplicatie NARIS. Waar mogelijk zijn maatregelen genomen en benoemd om deze risico’s te mitigeren. Alleen de resterende netto-risico’s worden meegenomen in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Risico’s waarvoor we verzekerd zijn, worden hierin niet opgenomen.
Uit de inventarisatie zijn in totaal 101 risico’s naar voren gekomen vanuit de eenheden.
Per onderwerp is gewerkt met een kanspercentage, waarmee per risico een indicatie wordt gegeven van de waarschijnlijkheid dat het betreffende risico zich op korte of lange termijn voordoet. Het vermelde bedrag is veelal gebaseerd op de totale kosten welke lager zullen uitvallen als slechts een deel van het risico zich daadwerkelijk voordoet.
Top 25 van risico's
Risiconummer | Risico | Kans | Maximaal financieel gevolg |
|---|---|---|---|
1. | Een groot deel van de kapitaalgoederen in de buitenruimte naderen het einde van hun levensduur. Met name in de jaren 70 en 80 is het areaal van kapitaalgoederen in korte tijd enorm uitgebreid. Deze zijn nu aan vervanging toe. Er nadert een boeggolf aan grootschalig onderhoud en een vervangingsopgave van dit kapitaalgoed. Gecombineerd met het begrotingsravijn, de krapte op de arbeidsmarkt en het tempo waarin deze opgave op ons afkomt kan een deel van het areaal in een correctieve faalmodus terecht komen. Zo'n neerwaartse spiraal is lastig om te buigen. In het uiterste geval zullen kapitaalgoederen afgesloten of afgestoten worden om onveilige situaties, aansprakelijkheid en aanschrijvingen van bevoegd gezag te voorkomen. | 50% | max.€ 4.000.000 |
2. | Vertraging nieuwbouwontwikkelingen door netcongestie (zowel woningen als voorzieningen). Vanaf 1 juli worden alle aanvragen op een wachtlijst geplaatst. Het reeds gereserveerde vermogen wordt op dit moment vrijgegeven aan nieuwbouwontwikkelingen binnen de gemeente. Mogelijk is er echter geen vermogen meer beschikbaar en kan er tot 2032 - 2035 geen (woning)bouw plaatsvinden. Subsidies voor Haven noord en Metro busstation zijn de afgelopen jaren ontvangen. Mocht er langdurige vertraging optreden, dan moeten deze wellicht terugbetaald worden. | 15% | max.€ 12.500.000 |
3. | Vanwege de onzekerheid over hoogte van de bouwkosten van onder andere de appartementencomplexen aan De Dijk, de stijgende rente en daardoor lastigere verhuur (door bijvoorbeeld beleggers) en de daarmee samenhangende residuele grondwaardemethodiek bestaat er het risico dat de geraamde grondopbrengsten niet gehaald worden. | 40% | max.€ 4.000.000 |
4. | In het Sociaal Domein zijn in de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2029 bezuinigingstaakstellingen ingeboekt (o.a. huishoudelijk hulp, jeugd lokaal, RBOK). Voor een deel van deze taakstellingen wordt onderzocht hoe deze in te vullen. Voor de taakstelling RBOK is vanaf het jaar 2028 onzeker of deze (tijdig) wordt behaald. | 50% | max.€ 2.500.000 |
5. | De begroting/meerjarenraming (baten en lasten) Sociaal Domein is onzeker. Door de gemeentelijke zorgplicht en open-eind financieringen zijn de lasten van jeugdhulp, participatiewet uitkeringen en Wmo-ondersteuning lastig te voorspellen. En door het rijksbeleid en de dynamische rijksfinanciën is de meerjarenraming van de middelen vanuit het Rijk onzeker. | 50% | max.€ 2.500.000 |
6. | Ketenpartners in de buitenruimte zoals waterschappen, provincies en recreatieschappen gaan zich focussen op hun kerntaken of stappen uit Gemeenschappelijke regelingen. Daardoor zijn zij voornemens om delen van hun areaal over te dragen aan de Gemeente Nissewaard. Bijv. hun areaal aan wegen, groen, watervoorzieningen, stuwen, kademuren, etc. in o.a. de buitengebieden van Nissewaard. Afhankelijk van de staat/toestand, omvang van het areaal en bijbehorende wettelijke verplichtingen kan dit een enorme impact hebben op de beschikbare budgetten, beschikbare capaciteit en bevoegdheden binnen de organisatie. | 30% | max.€ 4.000.000 |
7. | De indexatie van het gemeentefonds is onvoldoende om loon- en prijsstijgingen binnen de gemeentelijke begroting op te vangen. Hierdoor kan de gemeente de loon- en prijsstijgingen niet betalen uit de bestaande budgetten. | 50% | max.€ 2.000.000 |
8. | Als gevolg van het in 2024 herijkte rapport van adviesbureau AEF en de ROB is een nieuwe vertaling gemaakt voor de gemeentelijke lasten voor de uitvoering van het klimaatakkoord. Hierbij is gebleken dat de jaarlijkse uitvoeringskosten die gemeenten moeten maken voor klimaatbeleid bijna 40% hoger uitvallen dan in 2021 gedacht en vanaf 2025 richting 2030 steeds verder op zullen lopen. Het risico bestaat dat de gemeente de wettelijke uitvoering van het klimaatakkoord niet kan realiseren door het gebrek aan adequate financiering vanuit het rijk. Daarnaast heeft de gemeente taken vanuit het Deltaprogramma/Deltaplan Klimaatadaptatie opgedragen gekregen, terwijl niet is voorzien in de investeringskosten, personele capaciteit of uitvoeringslasten. | 50% | max.€ 1.000.000 |
9. | Als door marktontwikkelingen (veroorzaakt door economische omstandigheden en gerelateerde inflatie) de rentes op de geldmarkt gaan stijgen kan de rente op de grondexploitaties, projecten en overige investeringen toe gaan nemen. Dit heeft dan ook een nadelig gevolg op de gemeentelijke begroting. | 15% | max.€ 6.300.000 |
10. | Als gevolg van de prijsstijgingen van materialen en personeelskosten door de sprong in economische groei kunnen de bouwkosten voor de gemeentelijke investeringen hoger uitvallen dan begroot en bestaat het risico dat dekking uit de gemeentelijke inkomsten onvoldoende is om de prijsstijgingen te dekken. | 15% | max.€ 5.500.000 |
11. | In 2023 is het Integraal Huisvestingplan (IHP) voor het primair onderwijs 2023-2042 vastgesteld door de Raad. Hierin is een programmering van gebouwmaatregelen vastgelegd voor de periode t/m 2042. Voor de maatregelen die gepland staan in de tweede raadstermijn (2027-2031) is geen financiële dekking beschikbaar. | 50% | max.€ 1.000.000 |
12. | Algemene Uitkering gemeentefonds wijkt af van de begroting. Deze afwijking kan zowel positief als negatief zijn. De factoren die een belangrijke rol hierin spelen zijn onder andere de onzekerheden van het rijksbeleid, de herijking van het gemeentefonds en de evaluatie van de normeringssystematiek. | 80% | max.€ 2.500.000 |
13. | Reële tarieven: De wettelijke verplichting om reële tarieven aan zorgaanbieders te bieden voor maatwerkvoorzieningen in de Wmo en de Jeugdwet blijft een punt van aandacht en kan leiden tot toekomstige lastenstijgingen. | 50% | max.€ 1.000.000 |
14. | Op de MVA staat een boekwaarde van € 3.000.000 voor de ontwikkeling van een appartementencomplex op deellocatie De Dijk Vlek G. Als hier niet gebouwd kan gaan worden moet de boekwaarde afgewaardeerd worden. | 15% | max.€ 3.000.000 |
15. | De uitvoering van de Hervormingsagenda jeugd is ingezet, echter de financiële consequenties, opgelegd door het Rijk, zijn per maatregel en op het geheel nog niet duidelijk. Tevens is de gemeente voor enkele maatregelen (zoals aanpassing van reikwijdte van de Jeugdwet) afhankelijk van rijksbeleid. Recent heeft het Rijk in zijn Voorjaarsnota 2025 aangekondigd dat gemeenten een compensatie voor jeugdzorgkosten ontvangen. Gemeenten worden in deze structureel vanaf 2025 gecompenseerd vanuit het advies van de deskundigencommissie (= Commissie van Ark). De commissie adviseerde om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeenten. Aanvullend is in de Voorjaarsnota opgenomen dat het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt verzacht. De volledige besparing van de Hervormingsagenda wordt nu in 2028 gerealiseerd. Het Rijk kent hierom tijdelijk in 2026 en 2027 extra middelen toe. Eveneens blijkt uit de Voorjaarsnota dat het Rijk vanaf 2028 extra beheersmaatregelen/besparingen invoert waaronder een eigen bijdrage voor jeugdzorg en het indexeren van de besparingsopgave van de Hervormingsagenda (nu ingeboekt op prijs- en volumepeil 2019). | 50% | max.€ 800.000 |
16. | Onvoldoende ambtelijke capaciteit binnen de organisatie door krapte op de arbeidsmarkt, waardoor vertraging en kwaliteitsverlies in reguliere werkzaamheden en projecten ontstaat. | 50% | max.€ 1.000.000 |
17. | Onvoldoende capaciteit voor projecten/initiatieven. Gelet op de deadline volgend uit de Omgevingswet is het mogelijk dat er geen medewerking meer gegeven kan worden aan initiatieven en projecten, zowel intern als van initiatiefnemers. Daardoor kan de gemeente zowel leges als de opbrengst van anterieure overeenkomsten alsmede GREX mislopen en ook opbrengsten in de OZB omdat initiatieven later gerealiseerd worden. | 10% | max.€ 4.000.000 |
18. | Schade of extra beheerkosten door weersinvloeden | 50% | max.€ 400.000 |
19. | Afhankelijkheid vaststellen begroting door gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Voorne-Putten | 50% | max.€ 400.000 |
20. | Hoog ziekteverzuim, waardoor er extra kosten voor externe inhuur worden gemaakt. | 50% | max.€ 400.000 |
21. | Als gevolg van het te laat of onjuist publiceren van verordeningen en besluiten bestaat de kans dat bezwaren worden ingediend, waardoor vertraging optreedt of claims worden ingediend. | 20% | max.€ 1.000.000 |
22. | De beheersreserve is onvoldoende daardoor bestaat de kans dat het meerjarenonderhoudplan niet volgens schema kan worden uitgevoerd. Hierdoor kan achterstallig onderhoud en structurele waardevermindering optreden van de objecten. | 30% | max.€ 500.000 |
23. | Afhankelijkheid vaststellen begroting door gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond | 50% | max.€ 400.000 |
24. | Vanaf 2026 is de subsidieverlening aan Veilig Thuis verhoogd om te voldoende aan een reële kostprijs. Echter is ook sprake van een forse toename van de werkvoorraad bij Veilig Thuis Rotterdam-Rijnmond. De subsidieverlening is hierop nog niet aangepast. Dit geeft oplopende wachttijden. Het is urgent om de wachtlijsten structureel te verminderen. Om te voldoen aan kwaliteitseisen is de verwachting dat Veilig Thuis (deels) vergoed wordt voor de toename van de werkvoorraad. Dit is afhankelijk van een nader onderzoek welke in 2026 wordt uitgevoerd door een externe partij. | 50% | max.€ 400.000 |
25. | Bij het bepalen en uitvoeren van het gemeentelijk beleid kan het zijn dat er sprake is van belangentegenstellingen. Dit kan soms leiden tot juridische procedures. Naast het risico van juridische kosten brengt dit ook het risico van schadeclaims met zich mee. | PM% | PM |
Totaal van alle risico's
Totaal grote risico's: € 61.100.000
Overige risico's: € 36.737.500
Totaal alle risico's: € 97.837.500
Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag (€ 97.837.500) ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden.