Openbaarheid (Woo)

Met ingang van 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) ingegaan. De wet verving de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), waarin de regels voor passieve openbaarmaking al waren vastgelegd. Sinds 1 november 2024 moeten Woo-plichtige organisaties, zoals gemeenten, ook actief informatie openbaar maken. Deze verplichting wordt gefaseerd ingevoerd.  

Bij de aanpak van de implementatie van de Woo sluiten we aan bij de ambities zoals die in het coalitieakkoord 2022-2026 zijn vastgelegd:
“Transparantie en openbaarheid staan bij ons hoog in het vaandel. Een open overheid is essentieel voor het vertrouwen van de inwoners in de overheid. Dit vertrouwen staat onder druk door bijvoorbeeld een toeslagenaffaire bij de Belastingdienst. Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners weten dat ze op ons kunnen bouwen en vertrouwen. Daarom is bij ons al veel informatie openbaar en beschikbaar. Denk aan de openbare uitzending van raadsvergaderingen. En is er de mogelijkheid om van allerlei informatie kennis te nemen, bijvoorbeeld via onze website. Dit moet ook voldoende bekend zijn bij inwoners. Dus zorgen wij ervoor dat duidelijk is waar welke informatie te vinden is. We maken veel overheidsinformatie actief openbaar en we zorgen ervoor dat de informatiehuishouding op orde is. Dat betekent dat onze informatiehuishouding langdurig toegankelijk, vindbaar, juist, volledig en betrouwbaar is. Goede en beschikbare informatie zorgt voor duidelijkheid en draagt bij aan goede besluiten, van onszelf, maar ook van anderen, die afhankelijk zijn van onze informatie. Zo helpt bijvoorbeeld goede en makkelijk toegankelijke data over onze openbare ruimte inwoners en ondernemers, die een Omgevingsvergunning willen aanvragen. Veel van het bovenstaande gaat nu ook geregeld worden door de Wet open overheid (Woo). Een mooie stap naar een (nog) transparantere overheid.”

Passieve openbaarmaking (Woo)

De toegenomen complexiteit en omvang van Woo-verzoeken leggen een aanzienlijk beslag op capaciteit, expertise en doorlooptijden en raken daarmee direct aan de uitvoerbaarheid van de Wet open overheid. Mede om die reden heeft het kabinet eerder aangekondigd maatregelen te zullen treffen ter verbetering van de uitvoering en uitvoerbaarheid van de Woo en besloten de evaluatie van de Woo naar voren te halen. Vanwege de recente politieke ontwikkelingen is aan deze evaluatie vooralsnog geen concrete datum verbonden.

Rapportage Wet open overheid (Woo) – 2025
In de periode van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2025 zijn in totaal 125 verzoeken op grond van de Wet open overheid (Woo) ontvangen. Van deze verzoeken zijn 35 niet tot inhoudelijke behandeling en besluitvorming gekomen. Dit betreft onder meer verzoeken die buiten behandeling zijn gesteld wegens het uitblijven van een nadere specificatie, verzoeken die niet als Woo-verzoek konden worden aangemerkt, alsmede dubbel ingediende verzoeken. In totaal zijn 90 verzoeken formeel in behandeling genomen en overeenkomstig de geldende wettelijke kaders afgehandeld.

Uit de analyse blijkt dat één verzoeker in het verslagjaar verantwoordelijk was voor het hoogste aantal ingediende verzoeken, te weten 20. Daarnaast had het merendeel van de verzoeken betrekking op het domein Ruimtelijke Ontwikkeling/Ruimtelijk Beheer.

Van de 90 in behandeling genomen verzoeken zijn 13 niet binnen de beslistermijn afgerond. In deze gevallen is er 8 keer een ingebrekestelling ontvangen, waarna een aanvullende termijn van twee weken gold. In 5 gevallen is binnen deze termijn alsnog een besluit genomen. In de overige 3 gevallen is beroep ingesteld wegens niet tijdig beslissen. Er is geen in 2025 geen dwangsom door de gemeente uitgekeerd.

Deze zaken zijn vervolgens binnen de door de rechter gestelde termijn alsnog afgehandeld. Er zijn in het verslagjaar geen dwangsommen verbeurd of uitgekeerd.
 
Actieve openbaarmaking (Woo)

In 2025 is gewerkt aan het versterken van de basis voor actieve openbaarmaking op grond van de Wet open overheid (Woo). De gemeente voldoet aan de informatiecategorieën die per 1 november 2024 verplicht actief openbaar zijn, te weten organisatie en werkwijze  en bereikbaarheidsgegevens .
In 2025 is het bestaande plan van aanpak voor de Woo herijkt. Daarbij is nadrukkelijker meer aandacht gekomen voor de samenhang met de bredere opgave om de informatiehuishouding op orde te brengen. Deze herijking vormt de basis voor de verdere gefaseerde invoering van nieuwe informatiecategorieën, conform de landelijke planning.
Daarnaast is in 2025 ingezet op bestuurlijke betrokkenheid. Voor de gemeenteraad is een informele informatieavond georganiseerd waarin is stilgestaan bij de betekenis van de Woo, de actieve en passieve informatieplicht en de impact daarvan op de gemeentelijke organisatie. Ook hierbij hebben we stilgestaan bij de bredere opgave om onze informatiehuishouding op orde te brengen. 

Tot slot zijn in 2025 de voorbereidingen gestart voor de technische inrichting van de publicatievoorzieningen. Hierbij is gewerkt aan het ontwikkelen van open.nissewaard.nl en aan de verdere voorbereiding van Djuma OpenInfo voor het publiceren van Woo-informatiecategorieën. De daadwerkelijke uitrol van nieuwe categorieën vindt plaats in samenhang met deze technische inrichting en de landelijke fasering.